Ekimena 5. Euskadiko Memoria Historiko eta Demokratikoaren Legea garatzen jarraitzea, batez ere kapitulu hauetan: biktimen errekonozimendua eta erreparazioa; memoria demokratikoari buruzko pedagogia soziala; desagertutako pertsonak bilatu, lurpetik atera eta identifikatzea; ikerketa berrien eta lekuen maparen bidez egia argitzea; eta memoriaren espazioak eta ibilbideak Euskadin.
Jarduerak ordena kronologikoaren arabera (24)
| Data | Jarduera |
|---|---|
| 2026/09/18 |
Francisco Barquero Tejadoren —Urduñako espetxe frankistaren biktima— haren aztarnak bere familiaren esku uzten ari dira Quintana de la Serenan (Badajoz).
Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/112834 |
| 2026/09/16 |
Beste bost pertsona identifikatu dira genetikoki, Urduñako espetxe frankistaren biktimak. Identifikazio berri horien arabera, 36 pertsona identifikatu dira Urduñako hilerritik berreskuratutako 93 pertsonen artean, guztiak herriko espetxe zentraleko biktimak (1939-1941).
Identifikatutako hezurrak honako hauei dagozkie: Francisco Ávila Martínez, Ontur (Albacete), Francisco Barquero Tejado, Quintana de la Serena (Badajoz), Juan Carreras Calzado, de Hornachos (Badajoz), Antonio Corbacho Merino, Alange (Badajoz) eta Francisco Navarro Márquez, de Hornachos (Badajoz). |
| 2026/08/27 |
Memoria historikoa eta demokratikoa berreskuratzeko bi dirulaguntza lerroren deialdia. Elkarteen eta fundazioen proiektuak finantzatuko dituzte, bai eta Euskadiko memoria demokratikoari buruzko liburuak argitaratzea ere. (251.000.- €)
|
| 2026/08/27 |
Lankidetza-hitzarmena Espainiako Gobernuarekin, Gerra Zibilean eta diktaduran desagertutako pertsonak aurkitzeko lankidetza indartzeko.
|
| 2026/07/23 |
Cuelgamurros haranean identifikatutako laugarren euskalaren gorpuzkiak entregatzea, Florencio Fernández de Larrinoa Martínez de Zestafe.
Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/112112 |
| 2026/06/23 |
Urduñako Udalari dirulaguntza bat ematea, "Urduñako udalerrian 2026rako duintasunaren kolunbarioa handitzeko proiektua" finantzatzeko. (60.000.- €)
|
| 2026/05/31 |
Gogora Institutuak komunikazio-kanpaina bat jarriko duela abian iragarri du, identifikazio berriak lortzeko eta gaur egun egiten ari diren ahaleginen irismena indartzeko. Kanpaina bere familiako kideren bat gudu-zelaian edo errepresio frankistaren ondorioz hil zela uste duen pertsona orori zuzenduta dago, eta familiak ezin izan ditu gorpuzkiak berreskuratu. Pertsona horien lagin genetikoak bildu nahi dira, DNA Bankua handitzeko eta hobietatik ateratako hezur-hondakinekin erkatzeko eta identifikazio berriak lortzeko.
|
| 2026/05/31 |
Cosme Ayala Yoldi eta Manuel Hernáez Ruidíaz milizianoen gorpuzkiak eman zaizkie haien familiei, ia 90 urte geroago, Amorebieta-Etxanoko hilerriko hobitik berreskuratuak, 2025eko uztailean. Gogora Institutuak komunikazio kanpaina bat jarriko du abian gerra eta errepresio frankistako desagertuen familietara iristeko eta DNA lagin berriak jasotzeko.
Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/110695 |
| 2026/04/21 |
Gogora Institutuak Erbesteko Ibilbidea dibulgazioaren ikuspegitik ekimenean parte hartzen du. Ekimen horrek gure iraganaren ezagutza eta hausnarketa kritikoa sustatzen ditu, bizipenei lotutako espazio informal batean, oroimena gazteenei transmititzeko egokia. Espainiako lurralde osoko 40 gaztek doan zeharkatzen dituzte Pirinioez gaindiko eremuan kokatutako erbeste errepublikar eta zibilaren oroimenezko lekuak. Memoria historikoaren proiektu pedagogiko hau 16 eta 17 urteko gazteei zuzenduta dago.
|
| 2026/01/26 |
Eusko Jaurlaritzak, Gogoraren bitartez, Memoria Demokratikoaren Estatu Idazkaritzarekin lankidetzan dihardu, Cuelgamuros ibarrean lurperatutako euskal herritarren gorpuzkiak berreskuratzeko. Bi familia euskaldunek Memoria Demokratikoko Estatu idazkariaren eskutik jasoko dituzte senideen gorpuzkiak. Gabiriako (Gipuzkoa) José Arregui Lasaren eta Bilboko (Bizkaia) Cecilio Ruiz de Loizaga Urigoitiaren gorpuzkiak dira.
|
| 2026/01/16 |
Urduñako espetxe frankistaren biktima izan zen Manuel León Gómezen gorpuzkiak eman zituzten Ciudad Realen. Gerra Zibilean eta diktaduran desagertutako pertsonak bilatzeko programaren emaitza berri bat da hori, familia horien sufrimendua orbaintzen laguntzeko ekimena, eta, aldi berean, gizarte osoa duintzen duen prozesua da, biktima horiei egungo gizartearen memoria kolektiboan merezi duten lekua ematen baitie.
|
| 2025/12/09 |
Frankismoaren biktimen erreparaziorako neurri ekonomikoak aztertuko dituen Batzordea sortzea onartu dute. Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuari atxikita, urtebeteko epean, hartu beharreko neurri guztiak deskribatuko dituen azterketa bat egin beharko du.
Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/106791 |
| 2025/11/26 |
Urduñako (Bizkaia) Espetxe Zentraleko lau biktima errepresaliatuenen gorpuzkiak entregatu dira.
Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/106465 Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/es/news/106501 |
| 2025/06/22 |
Gudari eta milizianoei omenaldia Artxanda mendian. Gudariak eta milizianoak omentzeko urteroko ekitaldia egin da gaur goizean Artxanda mendian, "Aterpe 1936 – La Huella" eskulturaren inguruan. Elkarte eta fundazio historikoek eta talde memorialistek antolatuta, Gogora Institutuaren eta Bilboko Udalaren laguntzarekin, urtero hiriaren defentsa eta Gerra Zibilean matxinatutako bandoaren aurka eta demokraziaren alde borrokatu zirenen aitortza ekitaldia da.
|
| 2025/06/11 |
1941eko martxoaren 12an 38 urte zituela hil zen Valencia de las Torresko (Badajoz) Aquilino Flórez Bautistaren gorpuzkiak eman zitzaizkion familiari. 2022ko abenduan atera zituzten gorpuzkiak Urduñako hilerritik. Orain arte 17 dira berreskuratutako biktimak, genetikoki identifikatutakoak eta haien familiei emandakoak. 2014tik 93 dira hilerri horretan berreskuratutako biktimak. Gogora Institutuak gainerako 76 pertsonen identifikazio genetikoa lantzen jarraitzen du.
|
| 2025/05/12 |
Gogora Institutuak Urduñako espetxe frankistaren sei biktima identifikatu ditu genetikoki.
|
| 2025/05/03 |
Nazismoaren kontzentrazio-esparruen askapenaren 80. urteurrenaren testuinguruan, nazismoaren esparruetara deportatutako euskal biktimak oroitzeko ekitaldia.
|
| 2025/04/06 |
Gurseko Barnetegien Egunean parte hartzea. Frantziako agintariek omenaldia egin diete Espainiako errepublikanoei eta nazioarteko brigadistei, kontzentrazio-esparru horretako lehen barneratuei, baita ondoren etorri ziren faxismoaren gainerako biktimei ere.
|
| 2025/04/01 |
Eusko Jaurlaritzaren aintzatespen-ekitaldiak, eskubide hori arautzen duen Euskadiko Memoria Historiko eta Demokratikoari buruzko irailaren 28ko 9/2023 Legea aplikatuz.
- Alfredo Espinosa, Eusko Jaurlaritzako Osasuneko lehen sailburua. - Bigarren Mundu Gerran Frantzian faxismoaren aurka borrokatu zen Gernika Batailoiaren oroitzapena. |
| 2025/01/31 |
Gernikako 1938 eta 1940 bitartean Gerrako Presoen Ospitale Militarra hartu zuen eraikina Oroimenerako Leku gisa seinalatzeko ekitaldia. Gutxienez 269 preso hil ziren ospitale honetan. Eusko Jaurlaritzak elkarte memorialisten lana aitortu du, Pipergorri eta Gernikazarrari erreferentzia eginez; izan ere, haien konpromisoari eta lanari zor zaie, arlo askotan, gaur egun dugun ezagutza.
|
| 2024/12/04 |
Gogora Institutuak Urduñako Duintasunaren Kolunbarioa zabalduko du 2025ean. Herriko hilerrian lurpetik ateratzeko hirugarren kanpaina egiten ari dira. Kalkuluen arabera, beste 30 pertsonaren gorpuzkiak aurkitu ahal izango dira. Aurreko bi kanpainetan, 2014an eta 2022an, 71 pertsonaren gorpuzkiak berreskuratu dira, eta horietako 11 identifikatu eta haien familiei eman ahal izan zaizkie.
|
| 2024/10/29 |
Urduñako Udalari dirulaguntza zuzena ematea. Ekarpen ekonomiko honen helburua da erabiltzen ez diren hilerriko nitxo batzuk eraisteko lanak finantzatzea. Nitxo horiek presoen, kontzentrazio-esparruko biktimen eta Urduñako espetxearen lurperatzeetan daude eraikita. (48.150.- €)
|
| 2024/07/24 |
Amorebieta-Etxanoko hilerria: Indusketa lanen hirugarren fasea. Aurreko bi kanpainetan 86 pertsonaren gorpuzkiak atera dira lurpetik, eta horietako bi identifikatu eta familiei eman zaizkie.
|
| 2024/07/23 |
Dirulaguntza bat ematea fikziozkoak ez diren liburu argitaratuak argitaratzeko eta Gerra Zibiletik gaur arte Euskadiren memoria demokratikoa berreskuratzeko dokumentalak egiteko. (80.000.- €)
|


